آرای قضایی مرتبط با ماده 338
قانون مدنی — ۵۰ مورد
بیع عبارت است از تملیک عین به عوض معلوم.
- اعطای وکالت در نقل و انتقال عین مرهونهاعطای وکالتنامه از ناحیه راهن به شخص ثالث، جهت انتقال مال مرهونه به خود، در تعارض با حقوق مرتهن است.
- (1)- شرط ارجاع به داوری در صورت مطرح بودن دعوا در دادگاه (2)- اثر اسقاط حق اعتراض به رأی داوری(1)- با مطرح بودن دعوا در مرجع صالح قضایی، توافق به داوری بدون رعایت ماده 491 ق.آ. د.م. خارج از آن مرجع، فاقد وجاهت قانونی است. زیراصدور هر رأیی از ناحیه داور ، با وجود پرونده مطروحه در دادگاه، مؤثر در مقام نیست، مگر مراتب در همان مراجع دنبال شود تا محکمه در صورت انتفاء موضوع داوری، به دادرسی خود ادامه دهد. (2)- از آنجا که داوری مرحله ای از دادرسی نیست. و اعتراض به رأی داور مفهوم و جایگاهی ندارد. بنابراین اسقاط اعتراض به رأی داوری مانع از دعوای ابطال رأی داور نیست.
- زمان اعتراض به درخواست ثبت ملکمالکین مجاوری که نسبت به حدود زمین مجاور خود اعتراض دارند، باید پس از انتشار آگهی نوبتی، دادخواست اعتراض را مطرح نمایند و قبل از آن، طرح دعوا و دادخواست آنها پذیرفته نمیشود.
- ضمانت اجرای انتقال ملک بازداشت شده در اجرای قرار تامین کیفرینقل و انتقال ملک بازداشت شده در اجرای قرار تأمین کیفری، با منع قانونی روبرو نیست زیرا بیع دارای ارکان اساسی صحت معامله است. بنابراین دعوی فروشنده مبنی بر ابطال مبایعه نامه پذیرفته نمیشود.
- شرط مطالبه وجه التزام در تعهدهای متقابلمتعهدله درصورتی استحقاق اعمال ضمانت اجرای نقض تعهد و دریافت وجه التزام آن را دارد که خود درمهلت های مقرر به اجرای تعهدات متقابل آن اقدام نموده باشد؛ والا موجبی برای محکومیت متعهد به پرداخت وجه التزام فراهم نیست.
- تملک عینمرهونه از سوی مرتهنبانکها و مؤسسات مالی صرفا حق اخذ مطالبات خود از محل فروش وثیقه های اخذ شده، آن هم با رعایت تشریفات قانونی را دارند و حق تملک مورد وثیقه از طریق استفاده از وکالتنامه اخذ شده قبل از انجام تشریفات قانونی را ندارند و با توجه به آمره بودن مقررات مذکور، ضمانت اجراء تخطی از این مقررات، بطلان اقدامات صورت گرفته است.
- خواندهی دعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک مشاعدعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک مشاعی، باید به طرفیت همه مالکین مشاعی طرح شود وگرنه قرار رد دعوا صادر می گردد.
- مطالبه ارزش روز مبیع از بایعتعیین ثمن و مثمن در بیع، تابع قصد و اراده طرفین معامله است و اگر ثمن، مجهول باشد، بیع باطل است و دادگاه، قائم مقام متعاقدین در اعلام قصد و اراده نیست تا اقدام به تعیین ثمن نماید بنابراین دعوای الزام بایع به پرداخت ارزش روز مبیع قابلیت استماع ندارد.
- اسقاط فعلی شرط فاسخاصرار و تقاضای مشروط له شرط فاسخ بر اجرای مفاد قرارداد توسط مشروط علیه پس از تحقق موضوع شرط، به منزله اسقاط فعلی شرط محسوب می شود.
- ادعای جعل توأم با ادعای صوری بودن قراردادچنانچه خوانده همراه با جعل سند مدعی صوری بودن معامله باشد، این ادعا به معنای قبول صحت و اصالت سند است و ادعای جعل قابل رسیدگی نیست.
- توصیف عمل حقوقی توسط دادگاهدر دعوای تنفیذ قرارداد عادی، چنانچه نوع قرارداد ادعایی خواهان (بیع)، از سوی دادگاه موردقبول نباشد اما محتوای قرارداد، بیانگر عقد مشروع دیگری (هبه) باشد، تنفیذ عقد بر مبنای اراده و محتوای واقعی قرارداد صورت می گیرد.
- اسقاط حق فسخ ناشی از خیار غبندر صورتی که در عقد بیع، مطلق خیار غبن اسقاط شده باشد و مقید به مرتبه خاصی از آن نشده باشد، قانونا و طبق موازین شرعیه، حاکی از مرتبه ای ادنی از غبن است و در هر مورد که غبن فاحش و غیر متعارف باشد، اسقاط حق خیار غبن، نافی استفاده از حق خیار غبن فاحش نیست.
- رابطهی وجه التزام و حق فسخصرف قرار دادن وجه التزام به معنی اعطای حق فسخ یا انصراف ذی نفع از تعهد اصلی نخواهد بود.
- تأثیر عدم تعیین عوض (ثمن) در قراردادهای معوضتعیین عوض (ثمن) از شرایط اساسی صحت قراردادهای معوض است بنابراین عدم تعیین آن در قرارداد موجب بطلان قرارداد است.
- چگونگی انعقاد بیع اتومبیلبیع اتومبیل با ایجاب و قبول واقع می شود، قبض و اقباض مبیع و ثمن نیز قرینه بر وقوع عقد و انجام تعهدات طرفین است و تنظیم سند رسمی از ملحقات عرفی آن است.
- تمیز ایجاب و قبول در پیشخرید اتومبیل و نحوه تفسیر آنالف با توجه به رویه مسلم فروش خودرو توسط شرکت های خودرو ساز در ایران، درخواست خرید خودرو به منزله قبول مشتری است که متعاقب ایجاب شرکت خودروسازی انشاء می گردد. ب در قراردادهای الحاقی (قرارداد خرید خودرو) دادگاه باید قرارداد را به نفع طرف ضعیف تر (خریدار) تفسیر کند تا حق وی تضییع نشود.
- دعوای اثبات بیع اموال منقولدعوای اثبات بیع درخصوص اموال منقول، بر خلاف اموال غیر منقول قابل استماع است.
- تأثیر قبض و اقباض ثمن و مبیع در تحقق عقد بیعقبض و اقباض ثمن و مبیع به جز در موارد استثنایی، جزء ذات و از شرایط اساسی تحقق عقد بیع نیست. بلکه قبض و اقباض از آثار و نتایج عقد بیع است نه از ارکان و مقدمات آن.
- ماهیت قراردادهای پیش فروش ساختمانقراردادهای پیش فروش ساختمان از مصادیق بیع کلی در معین و لازم الاتباع است.
- شرط دعوای ابطال سند رهنیابطال سند رهنی، قبل از اثبات بطلان عقد رهن امکانپذیر نیست.
- وضعیت معاملات تاجر پس از تاریخ توقفهر معامله ای توسط تاجر پس از تاریخ توقف، با عنایت به عدم اهلیت تاجر و خلل در ارکان صحت معامله فاسد بوده و محکوم به بطلان است، هر چند که تاریخ توقف سالها بعد طی حکمی اعلام شود و تاجر را در زمان معامله ورشکسته اعلام کند و هر چند که در این معامله غبطه شرکت و طلبکاران لحاظ شده باشد.
- دعوای اثبات مالکیت املاک دارای سابقه ثبتیدعوای اثبات مالکیت املاکی که دارای سابقه ثبتی می باشند در دادگاه قابلیت استماع ندارد.
- دلالت تفویض وکالتنامه تعویض پلاک و تحویل مدارک اتومبیل بر وقوع بیعتفویض وکالت نامه برای تعویض پلاک و تحویل کلیه مدارک به خریدار مطابق عرف بازار معاملات اتومبیل نشان از انتقال مالکیت داشته و ماهیت بیع را دارد.
- دعوی الزام به تنظیم سند رسمی شرط پذیرش دعوی تأیید بیع و تحویل مبیع1- دعوی تأیید بیع به تنهایی قابلیت استماع ندارد و باید به همراه دعوی الزام به تنظیم سندرسمی طرح شود. 2- چنانچه ملک رسما به نام خوانده نباشد نیز دعوی تنظیم سند رسمی و تحویل مبیع مسموع نخواهد بود.
- شرط اعمال اصل صحت در قراردادهااصل صحت در قراردادها در صورتی کاربرد دارد که وقوع اصل قرارداد محرز باشد. عنوان: امضای وکیل بایع در قسمت شهود مبایعه نامه پیام: صرف امضای وکیل در قسمت شهود مبایعه نامه به منزله امضای متن قرارداد از طرف موکل محسوب نمی شود؛ زیرا امضای وکیل باید در محل امضای طرفین قرارداد باشد تا به منزله امضا از جانب موکل(بایع) تلقی شود.
۱۲