آرای قضایی مرتبط با ماده 198
قانون مدنی — ۴۰ مورد
ممکن است طرفین یا یکی از آنها به وکالت از غیر اقدام بنماید و نیز ممکن است که یک نفر به وکالت از طرف متعاملین این اقدام را به عمل آورد.
- اظهار انکار یا تردید نسبت به اصل سنداخذ پایان کاراز لوازم عرفی نتایج عقد بوده ولزومی به تصریح ان دربیع نمیباشد و فروشنده به اجرای ان، ملزم میباشد.
- مصادیق بطلان رای داوررای داور باید معین، مشخص، منجز و قاطع دعوی باشد. بنابراین اگر مشخص نباشد که حکم داور بر چه امری استقرار یافته است و محکوم علیه داوری به چه چیزی و چه مبلغی محکوم گردیده است از موارد بطلان رای داور خواهد بود.
- دعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک بازداشت شدهدر دعوای الزام به تنظیم سند رسمی، اگر ملک در بازداشت باشد، مادام که رفع بازداشت نشده است تنظیم سند مقدور نبوده و دعوا با قرار رد روبرو خواهد شد.
- امکان استناد به فورس ماژور به دلیل تحریمبا توجه به اینکه تحریم سالیان متمادی وجود دارد و فعالان اقتصادی نیز علی الاصول بیش از دیگران به این موضوع آگاهی و اشراف دارند بنابراین یک حادثه غیر قابل پیش بینی تلقی نمی گردد و آن را نمی توان مصداق فورس ماژور دانست.
- مستحقق للغیر درآمدن مبیع و تعیین تکلیف ثمن غیرنقدیخواهان بعنوان ثمن معامله یک قطعه زمین و یکدستگاه خودرو تحویل نموده و با مستحق للغیر در آمدن مبیع ، خوانده میبایست انچه را که از خواهان دریافت نموده مسترد نماید و چون زمین و خودرو به غیرواگذار شده لذا در حکم تلف بوده و میبایست از عهده قیمت آن برآید
- خسارت تاخیر در انجام تعهدتنظیم سند رسمی انتقال ملک با اقامه دعوی از فروشنده بوده و مورد معامله نیز در اجرای رای مرجع قضایی به فروشنده تحویل شده است و لذا محکومیت خریدار به پرداخت خسارت ناشی از عدم اجرای تعهد در مورد پرداخت باقیمانده ثمن منطبق با شروط و تعهدات قراردادی نمی باشد
- توزیع مسیولیت ورثه زوج به نسبت سهم الارث انهادر موضوع مطالبه مهرالمثل در نکاح دایم، پیرامون خواسته خواهان (زوجه)مبنی بر مطالبه خسارات دادرسی نظر به اینکه خواندگان (ورثه زوج)تقصیری در ورود خسارت ندارند لذا مستندا به مواد ۱۹۷ و ۵۱۵ قانون ایین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام می نماید.
- تکلیف دیوان عالی در فرض واخواهی از رای حضوریمطابق نص صریح قانون ایین دادرسی مدنی نمیتوان همزمان نسبت به یک دادنامه در دو مرجع مختلف. اعتراض خود را اعلام نمود و با عنایت به تجدیدنظر خواهی ایشان می بایست در دادگاه تجدیدنظر اتخاذ تصمیم شودو سپس نسبت به ان فرجامخواهی گردد.
- وضعیت فرجام خواهی در آرای غیر قابل تجزیهدر مواردی که اصل حکم و موضوع دعوا قابل تجزیه و تفکیک نباشد و از جمله آرایی باشد که با تجدیدنظرخواهی از شمول آرای قابل فرجام خارج می شود، تجدیدنظرخواهی یکی از خواندگان به سایر خواندگان نیز تسری داشته و قابلیت فرجام خواهی را از سایر خواندگان سلب خواهد کرد.
- رأی قضایی شماره 9809972515300784رای دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: خانم ف. ا. م. فرزند س. با وکالت اقای م. پ. فرزند م. ا. به نشانی * خوانده: اقای ن. ح. ق. ا. فرزند ر. با وکالت
- دعوای استرداد جهیزیهاز آنجایی که ید زوج برجهیزیه زوجه امانی بوده و صرفا حق استفاده دارد؛ درصورت رجوع زوجه از اذن، زوج مکلف به استرداد عین اموال امانی به زوجه می باشد.
- (1)- امکان رجوع در وقف عام (2)- وقف سرقفلی1- وقف عام وحبس موبد، شرعا از مصادیق صدقات جاریه می باشند و رجوع از آن مسموع نیست. 2- مال، عنوان وحقیقت عرفی دارد و ملاک مالیت در یک شی، تمایل عامه به تحصیل و انتفاع از آن است . بنابراین سرقفلی مغازه، مال ثابت، موجود و مسلم محسوب می شود و امکان وقف آن وجود دارد.
- ماهیت وکالت جهت تعویض پلاک خودرووکالتنامه رسمی مبنی بر وکالت برای شماره گذاری و تعویض پلاک خودرو به منزله بیع خودرو و نقل و انتقال نمی باشد.
- رابطه انجام مورد وکالت و عزل وکیلبا انجام مورد وکالت عملا وکالتنامه تفویضی مرتفع می شود؛ بنابراین موجبی برای عزل وکیل باقی نخواهد بود.
- دعوای الزام به تنظیم سند رسمی و تحویل مبیع ملک بازداشتیدرخصوص ملک بازداشتی، علاوه بر با توجه به شرایط انتقال و مقدمات آن، دعوی الزام به تنظیم سند رسمی و دعوی الزام به تحویل مبیع مسموع نبوده و قرار رد دعوا صادر می شود.
- (1)- اثر سوءاستفاده وکیل بر اعتبار معامله (2)- شرایط طرح دعوی خلع ید از املاک مشاعی (3)- ابطال وکالتنامه به ادعای تبانی و بیماری موکل(1)- سوء استفاده وکیل از وکالتنامه تفویضی، صرفا موجب رجوع موکل به وکیل است و این امر تسری به حقوق اشخاص ثالث ندارد؛ زیرا در غیر اینصورت معاملات افراد اجتماع در معرض ایراد و خدشه قرار خواهد گرفت. (2)- مال مشاع تا هنگامی که تفکیک، تقسیم و یا افراز نشده باشد، قابلیت تجزیه به نحو مشخص و معین را ندارد؛ بنابراین این ادعا که خلع ید باید توسط هریک از مالکین به نسبت سهم خود به طور مجزا مطرح شود جایگاه قانونی ندارد. (3)- دعوی ابطال وکالتنامه به صرف ادعای تبانی برای تنظیم وکالت و یا ادعای ابتلاء موکل به آلزایمر بدون آنکه ادعاهای مذکور منتهی به صدور حکم از ناحیه مرجع صلاحیتدار شده باشد، محکوم به بطلان است.
- وقف سرقفلیمال، عنوان وحقیقت عرفی دارد و ملاک مالیت در یک شیی تمایل عامه مردم به تحصیل و انتفاع از آن است. بنابراین حق سرقفلی مغازه، مال ثابت و موجود و مسلم است و طبق موازین شرعی وقف آن بلا اشکال است. عنوان: رجوع از وقف عام پیام: وقف عام وحبس موبد شرعا از مصادیق صدقات جاریه است و رجوع از آن امکان پذیر نیست .
- حدود اختیارات وکیل در دعاوی خلع ید و تخلیهچنانچه در حدود اختیارات وکیل دعاوی مرتبط با خلع ید و تخلیه ذکر شود؛ وکیل اختیار اقامه دعوی اجرت المثل را داراست، زیرا دعوی اجرت المثل ایام تصرف مرتبط با دعاوی مذکور است ولو در حدود اختیارات صراحتا درج نشده باشد .
- حدود مسیولیت وکیل در استرداد ثمن معاملهموکل نمی تواند قیمت روز ملک فروخته شده توسط وکیل را از وی مطالبه نماید؛ اما مبلغی که به عنوان بخشی از ثمن توسط وکیل اخذ گردیده دین محسوب شده و تکلیف به رد آن به موکل دارد و نسبت به این مبلغ خسارت تاخیر تادیه با جمع سایر شرایط، قابل مطالبه است.
- خوانده دعاوی مربوط به اسناد سجلی تنظیمی در خارج از کشورامور راجع به اسناد سجلی تنظیم شده در خاج از کشور ازحیث سازمانی به اداره کل امور هویتی ایرانیان خارج از کشور که دارای شخصیت حقوقی کاملا مستقل از اداره ثبت احوال مرکزی است؛ محول و تفویض شده است؛ بنابراین دعاوی مربوط به این اسناد باید به طرفیت اداره کل امور هویتی ایرانیان خارج از کشور اقامه شود.
- استناد به دستور توقف عملیات احداثی به عنوان عذر عدم ایفای تعهداتصرف دستور موقت مبنی برجلوگیری ازادامه ساخت و تکمیل بنا؛ عذر موجهی برای عدم ایفای تعهد از جانب سازنده تلقی نمی شود؛ بنابراین امکان مطالبه وجه التزام قراردادی به جهت عدم ایفای تعهد وجود دارد.
- دعوی خلع ید توسط مالک جدید به طرفیت مستاجردرصورتی که تصرفات متصرف متکی به قرارداد اجاره باشد؛ حتی اگر مهلت قرارداد مذکور منقضی گشته و پس از تغییر مالکیت عین مستاجره تمدید نشده باشد؛ دعوی خلع ید توسط مالک جدید قابل پذیرش نیست.
- رابطه نحله و اجرت المثل ایام زوجیتمطالبه نحله منوط به عدم استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل خدمات ایام زندگی مشترک است؛ بنابراین در صورت تعیین اجرت المثل، استحقاق وی نسبت به نحله منتفی است.
- طرح دعوی خلع ید بعد از انقضاء مدت اجارهدرصورت انقضاء مدت اجاره وادامه تصرفات مستاجر برملک مورد اجاره، مالک باید تخلیه مورد اجاره رادرخواست نماید و صدورحکم خلع ید فاقدوجاهت قانونی است.
- صدور حکم به پرداخت ثمن معامله در دعوای الزام به تنظیم سند رسمیمطالبه ثمن، مستلزم تقدیم دادخواست از سوی فروشنده است و دادگاه نمی تواند درضمن حکم الزام به تنظیم سند رسمی، خریدار را به پرداخت آن همزمان با انتقال رسمی سند محکوم نماید؛ زیرا این امر، خارج از خواسته محسوب می شود.
۱۲