آرای قضایی مرتبط با ماده 1199
قانون مدنی — ۱۹ مورد
نفقه اولاد بر عهده پدر است [و] پس از فوت پدر یا عدم قدرت او به انفاق به عهده اجداد پدری است با رعایت الاقرب فالاقرب. در صورت نبودن پدر و اجداد پدری و یا عدم قدرت آنها نفقه بر عهده مادر است. هر گاه مادر هم زنده و یا قادر به انفاق نباشد با رعایت الاقرب فالاقرب به عهده اجداد و جدات مادری و جدات پدری واجبالنفقه است و اگر چند نفر از اجداد و جدات مزبور از حیث درجه اقربیت مساوی باشند نفقه را باید به حصه متساوی تادیه کنند.
- وضعیت استرداد جهیزیه در فرض تعویض اقلام آندر صورتی که جهیزیه زوجه تعویض شده باشد مشمول عنوان جهیزیه نیست؛ چرا که جهیزیه صرفا شامل اقلامی می باشد که زوجه بدو شروع زندگی مشترک با خود به خانه همسرش می آورد و به عنوان اثاث خانه در اختیار مرد قرار دهد و در صورتی که اقلام در طی زندگی مشترک مستهلک و مجددا خریداری شود، جزء جهیزیه نبوده و واژه جهیزیه بر آن مصداق پیدا نمی کند.
- تجویز ملاقات با نوهاقامه دعوی مبنی بر ملاقات با نوه دارای وجاهت قانونی بوده؛ زیرامحروم کردن طفل از ملاقات با خویشان و اقوام نزدیک وی به بدون عذر موجه خلاف انصاف و عدالت است؛ بنابراین حق ملاقات صرفا مختص ابوین نیست.
- مطالبه نفقه گذشته اولاداقارب فقط نسبت به آتیه می توانند مطالبه نفقه کنند ومطالبه نفقه گذشته اولاد به عنوان ضرر و زیان موجه نیست.
- احتساب نفقه آینده فرزند مشترکتعیین نفقه آتی فرزند مشترک و الزام زوج به پرداخت آن،منافاتی با پرداخت نفقه زوجه ندارد و در پرداخت های آتی به آنها(زوجه و فرزند مشترک)قابل احصاء و احتساب است.
- 2- طلاق از ناحیه زوجه به استناد وکالتنامه رسمی1-اعمال وکالت در طلاق از سوی زوجه بدون حق توکیل2- در دعوی طلاق از ناحیه زوجه به استناد وکالتنامه رسمی، از آنجایی که موضوع خواسته، دعوی ترافعی است اگر زوج این خواسته را قبول نداشته باشد (با طلاق موافق نباشد)، وکالتنامه مذکور نمی تواند در دعوی مطروحه به عنوان دلیل مورد استناد وی قرار بگیرد. چون در این صورت نایب نسبت به حقوق اصیل اقدام به انجام عملی نموده است که بر خلاف مصلحت وی است. - درصورتی که زوج به زوجه وکالت در طلاق، بدون حق توکیل، بدهد، از آنجا که اعمال این حق و اخذ گواهی عدم سازش از محاکم، صرفا منوط به طرح دعوی توسط اصیل و یا وکیل دادگستری است؛ امکان اجرای وکالت در طلاق در این فرض متصور نیست.
- تاثیر یارانه فرزند بر میزان نفقهچنانچه یارانه توسط زوجه دریافت شود، مبلغ یارانه فرزند از میزان محکومیت زوج به پرداخت نفقه فرزند مشترک، کسر می شود.
- سمت مادر در دعوی مطالبه نفقه فرزنددر صورتی که فرزندان مشترک، تحت حضانت مادر قرار داشته باشند، هرچند که اولویت حضانت آنها با پدر باشد، مادر می تواند جهت مطالبه نفقه فرزندان، طرح دعوی کند و خدشه ای بر سمت او وارد نیست.
- درخواست حضانت توسط مادر با وجود محکومیت کیفریمحکومیت کیفری مادر به دلیل رابطه نامشروع، مانع از حق حضانت وی در دوره اولویت نیست.
- حدود تکلیف پدر به پرداخت نفقه فرزندنفقه فرزند (دختر) تا زمان ازدواج و یا اشتغال بر عهده پدر است.
- حدود تکلیف پدر به پرداخت نفقه دخترنفقه دختر مادامی که ازدواج نکرده و شاغل نیست بر عهده پدر است.
- شرط تحقق نشوزصرف صدور حکم تمکین علیه زوجه به معنی نشوز نیست؛ بلکه باید اجراییه صادر شود و زوجه به منزل مستقل دعوت شود که در صورت عدم تمکین ناشزه خواهد شد.
- نحوه تنظیم حکم دادگاه در مورد بذل قسمتی از حقوق مالی توسط زوجهچنانچه زوجه در قبال طلاق، قسمتی از حقوق مالی خود را بذل نماید، این میزان باید به طور دقیق در حکم دادگاه مشخص گردد.
- دعوای مطالبه نفقه فرزند مشترکپرداخت نفقه فرزند مشترک بر عهده پدر است و واگذاری حضانت وی به مادر و ممانعت مادر از ملاقات فرزند با پدر، تکلیف پرداخت نفقه فرزند را مرتفع نمی کند. عنوان: اثر دادنامه الزام بر تمکین بر نفقه معوقه زوجه پیام: اثر دادنامه الزام به تمکین ناظر به آتی است نه به گذشته. بنابراین نمیتوان به استناد آن، دعوای مطالبه نفقه معوقه زوجه را رد نمود.
- مطالبه نفقه فرزند توسط مادرفرزند بالغ (دختر 13 ساله) که تحت سرپرستی دیگری نیست، می بایست شخصا جهت دریافت نفقه خود علیه پدر اقامه دعوا کند و مادر در دعوی مطالبه نفقه وی، فاقد سمت قانونی و شرعی است.
- اعتبار قرارداد در مورد نفقه فرزندنفقه فرزند بر عهده پدر است و به جهت آمره بودن مقررات مربوط به فرزند مشترک، تنظیم قرارداد بین مکلف (پدر) و طرف دیگر نمی تواند تکلیف شرعی و قانونی موصوف را از بین ببرد.
- ماهیت رجوع به مابذلرجوع به مابذل، حق است و این حق، توسط شارع به زوجه واگذار شده و مثل تعیین نوع طلاق، حکم نیست که قابل تغییر یا اسقاط نباشد.
- ملاک تجدیدنظرخواهی از آرای نفقه فرزندملاک در تجدیدنظرخواهی از آرای مربوط به نفقه فرزند که تنها در خصوص آینده قابل مطالبه می باشد مقداری است که کارشناس برای یک ماه آینده تعیین کرده است.
- مطالبه نفقه از جد پدرینفقه اولاد پس از فوت پدر بر عهده جد پدری است و تا زمانی که پدر زنده است ولو اینکه در زندان باشد جد پدری مسیولیتی ندارد.
- تمایز نفقه زوجه با سایر اقربای واجب النفقهنفقه معوقه صرفا در خصوص زوجه قابل مطالبه است ولی نفقه معوقه سایر افراد واجب النفقه قابل مطالبه نیست.