خیار فسخ فوری است و اگر طرفی که حق فسخ دارد بعد از اطلاع به علت فسخ، نکاح را فسخ نکند خیار او ساقط میشود، به شرط این که علم به حق فسخ و فوریت آن داشته باشد. تشخیص مدتی که برای امکان استفاده از خیار لازم بوده به نظر عرف و عادت است.
ماده ۱۱۳۱ قانون مدنی
قانون مدنی › جلد دوم - در اشخاص › کتاب هفتم - در نکاح و طلاق › باب دوم - در انحلال عقد نکاح › فصل اول - در مورد امکان فسخ نکاح
آرای قضایی مرتبط
۵۳ مورد- ابطال عملیات اجراییمادامی که فسخ نکاح در مرجع صالح احراز واعلام نشده سایر خواسته ها از جمله ابطال عملیات اجرایی و و ابطال دستور اجرا و رفع توقیف از مال توقیف شده نیز قابل رسیدگی نیست.
- اثر عدم اطلاع از داشتن حق فسخ نکاحاصل بر عدم اطلاع و علم مدعی فسخ نکاح به داشتن حق فسخ خود و فوریت آن می باشد و کسی که مدعی خلاف آن است باید با اقامه ادله متقن آن را ثابت نماید.
- (1)- احصایی یا تمثیلی بودن موارد فسخ نکاح (2)- میزان لازم الاتباع بودن آرای دیوان عالی در پرونده های مشابهمطابق مفاد ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی (( تنفیذ فسخ نکاح به لحاظ تخلف از وصف تدلیس)) اگر صفت خاصی از سلامتی در عقد تصریح نشده باشد و لیکن عقد متبانیا بر ان واقع شده باشد موجب حق فسخ خواهدبود که درمانحن فیه نداشتن موی سر مشمول ماده مذکور است بدین نحو که اگر زوج از ان مطلع بوده است قطعا حاضر به ازدواج با زوجه نمی شد.
- فوریت در خیار تخلف از شرطفوریت خیار فسخ شامل همه انواع خیارات از جمله خیار تخلف شرط با همه انواع آن یعنی شرط فعل و صفت و نتیجه می گردد و مبنای آن قاعده لاضرر و اصل ۴۰ قانون اساسی می باشد.
- فسخ نکاح به دلیل عدم تجرد زوجاگر عقد نکاح متباینا براساس وجود صفت تجرد منعقد گردیده و متعاقبا براساس صیغه نامه عادی مشخص گردد که در تاریخ ازدواج دایم، زوج مجرد نبوده است از موارد فسخ نکاح می باشد. بنابراین رفتار کسی که با ادعای نداشتن زوجه با زنی دیگر ازدواج نماید و بعدا مشخص گردد که متاهل بوده است، مصداق تدلیس در ازدواج تلقی می گردد.
- فوریت در فسخ نکاحخیار فسخ نکاح فوری است و اگر طرفی که حق فسخ دارد بعد از اطلاع به علت فسخ نکاح را فسخ نکند خیار او ساقط می شود مشروط بر اینکه علم به حق فسخ و فوریت آن داشته باشد. تشخیص مدتی که برای امکان استفاده از خیار لازم بوده بنظر عرف و عادت است.
- اثبات جهل به قانوناثبات جهل به قانون با مدعی جهل است زیرا او می خواهد خلاف اماره قانونی را که همه اگاه از قوانین هستند، اثبات کند.
- تفسیر شرط سلامت زوجینآنچه که عرفا به عنوان شرط بنایی سلامت زوجین، مورد نظر است، سلامت مطلق نیست بلکه بیماری های نا متعارف بوده که وجود آن مخل به ادامه زندگی می باشد. بنابراین نمی توان به صرف یک تنش عصبی منجر به خودکشی و یا وجود سابقه درمانی ، فرد را ناسالم تلقی نموده و قایل به تحقق فسخ نکاح بود.
- فسخ نکاح در فرض انجام عمل وازکتومیاز نظر پزشکی نیاز زوج به درمان وعمل جراحی مبین عدم وصف سلامت جنسی وی در زمان عقد است اگر چه عدم باروری زوج به دلیل انجام عمل وازکتومی باشد و این امر می تواند از موجبات فسخ نکاح تلقی گردد.
- تدلیس در نکاحعدم توانایی زوجه در باروری و بچه دار شدن از موارد فسخ نکاح نیست.
- حدود تبعیت دادگاهها از احکام یکدیگرهر یک از محاکم کیفری یا حقوقی ملزم به تبعیت از نتیجه رای دادگاه دیگر است بدین معنا که حکم کیفری از حیث برایت یا محکومیت متهم و یا حکم دادگاه حقوقی از لحاظ اثبات حق و حقوق اصحاب دعوی برای دادگاه دیگر لازم الاتباع است.
- اثر پذیرش طلاق توافقی بر فسخ نکاحاگر زوج، طلاق توافقی را بپذیرد حکایت از آن دارد که از دعوای فسخ منصرف گردیده است و نمی تواند دعوای فسخ را مطرح نماید.
نشستهای قضایی مرتبط
۲ مورد- نشست قضایی درباره اثبات جنون زوج در هنگام وقوع عقد نکاح و استناد زوجه به شروط ضمن عقد نکاح جهت طلاق و یا مطالبه مهریهچنانچه بعد از عقد ازدواج به موجب حکم قطعی دادگاه ثابت شود که زوج، جنون داشته و جنون وی نیز در زمان عقد ازدواج نیز ثابت باشد آیا زوجه می تواند به استناد بندهای سند نکاحیه
- نشست قضایی درباره فوریت در خیار تخلف از شرطآیا خیار تخلف شرط فوریت دارد یا خیر ؟ نظر هییت عالی: با توجه به اینکه قانونگذار در خیار تخلف از شرط اصل فوریت مندرج در خیار عیب، خیار غبن و... را تصریح ننموده، بنابراین