رسیدگی در شعب دیوان، مستلزم تقدیم دادخواست است. دادخواست باید به زبان فارسی روی برگه های مخصوص، تنظیم شود.
تبصره 1- پرونده هایی که با صدور قرار عدم صلاحیت، از مراجع قضایی دیگر به دیوان ارسال میشود، نیازی به تقدیم دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی ندارد.
تبصره 2- از زمان تصویب این قانون، مهلت تقدیم دادخواست، راجع به موارد موضوع بند(2) ماده(10) این قانون، برای اشخاص داخل کشور سه ماه و برای افراد مقیم خارج از کشور، شش ماه از تاریخ ابلاغ رای یا تصمیم قطعی مرجع مربوط مطابق قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب (در امور مدنی) است. مراجع مربوط مکلفند در رای یا تصمیم خود تصریح نمایند که رای یا تصمیم آنها ظرف مدت مزبور در دیوان قابل اعتراض است. در مواردی که ابلاغ، واقعی نبوده و ذینفع ادعای عدم اطلاع از آن را بنماید شعبه دیوان در ابتداء به موضوع ابلاغ رسیدگی مینماید. در مواردی که به موجب قانون سابق، اشخاصی قبلا حق شکایت در مهلت بیشتری داشتهاند، مهلت مذکور، ملاک محاسبه است.
تبصره 3 (الحاقی 1402/02/10)- از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون تصمیمات و اقدامات دستگاه ها و مامورین موضوع بندهای (1) و (3) ماده (10) این قانون ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ به اشخاص مقیم داخل کشور و یک سال برای اشخاص مقیم خارج از کشور قابل شکایت در دیوان عدالت اداری است. در صورتی که احراز شود شخص ذینفع، معاذیر قانونی یا شرعی داشته است، مدت زمان معذوریت به مهلتهای مذکور در این تبصره، اضافه میشود.
تبصره 4 (الحاقی 1402/02/10)- دستگاه ها و مامورین موضوع بندهای (1) و (3) ماده (10) این قانون مکلفند هر گونه تصمیم و اقدام قطعی خود را که در مورد اشخاص ذینفع اتخاذ مینماید، به آنها ابلاغ کنند. در مواردی که اشخاص ذینفع تقاضای انجام امر اداری یا خودداری از انجام آن را دارند، ابتدا باید تقاضای خود را به دستگاه مربوط ارایه دهند و آن دستگاه مکلف است ضمن ثبت درخواست و ارایه رسید، حداکثر ظرف سه ماه به صورت کتبی پاسخ قطعی را (نفیا یا اثباتا) به ذینفع ابلاغ نماید مگر اینکه در سایر قوانین ظرف زمانی معینی برای پاسخگویی دستگاهها و مامورین مذکور مشخص شده باشد یا فوریت موضوع، اقتضای زمان کوتاهتری را داشته باشد.
چنانچه با انقضای مهلت مذکور، آن دستگاه از ابلاغ پاسخ مقتضی خودداری نماید، ذینفع میتواند با رعایت مواعد مذکور در تبصره (3) این ماده از زمان انقضای مهلت پاسخ و معاذیر قانونی یا شرعی، در دیوان طرح شکایت کند.
عدم پاسخگویی و استنکاف از ثبت درخواست و ارایه رسید به اشخاص متقاضی، تخلف اداری محسوب میشود و چنانچه شاکی خواسته خود را از طریق اظهارنامه قانونی یا طرق قابل اثبات دیگری به دستگاه ذیربط ارسال نموده باشد، مبدا محاسبه مهلت مقرر از زمان وصول این درخواست میباشد.
تبصره 5 (الحاقی 1402/02/10)- تصمیمات و اقدامات دستگاهها و ماموران موضوع بندهای (1) و (3) ماده (10) این قانون که قبل از لازمالاجرا شدن این قانون به ذینفع ابلاغ یا اعلام شده و یا وی به هر نحوی از آن اطلاع یافته و تا تاریخ مذکور نسبت به آن تصمیم یا اقدام در دیوان طرح شکایت ننموده است، ظرف شش ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون، قابل شکایت در دیوان میباشد. در صورتی که احراز شود شخص ذی نفع، معاذیر قانونی یا شرعی داشته است، مدت زمان معذوریت به مهلت مذکور در این تبصره، اضافه میشود.
ماده ۱۶ قانون دیوان عدالت اداری
قانون دیوان عدالت اداری › بخش دوم - آیین دادرسی › فصل دوم - ترتیب رسیدگی › مبحث اول - رسیدگی در شعب بدوی › اول - دادخواست
نظریات مشورتی مرتبط
۱ موردآرای قضایی مرتبط
۳۵ مورد- مرجع درخواست ابطال و اصلاح طرح هادی روستاییرسیدگی به خواسته ی ابطال و طرح هادی روستاها در صلاحیت شعب بدوی دیوان عدالت اداری می باشد.
- مهلت اعتراض به آراء غیر قطعی هسته گزینش شرکت پالایش و پخش فرآورده های نفتیرای غیر قطعی هسته گزینش شرکت پالایش و پخش فرآوردهای نفتی تا دو ماه قابل اعتراض در هیات مرکزی گزینش وزارت نفت و پس از آن، تا سه ماه قابل اعتراض در دیوان عدالت اداری است.
- تاثیر عدم قید قابلیت اعتراض رای در دیوان عدالت اداری در متن صادره از مراجع اختصاصیمقامات و مراجع صادر کییده رای در هیات ها و کمیسیون های موضوع بند 2 ماده 10 قانون دیوان عدالت اداری، موظفند در رای اصداری قابل شکایت و اعتراض بودن رای، ظرف مهلت سه یا شش ماه، را قید نمایند، در غیر این صورت، طرح دعوا خارج از مهلت یاد شده نافی صلاحیت دیوان عدالت اداری نیست. عنوان: مرجع احراز رابطه کارگری و کارفرمایی و شرط صحت آن پیام: پرداخت حق بیمه مقرر در سنوات موردنظر و احراز واقعیت بیمه پردازی صرف نظر از طرق تشخیص آن باید به وسیله سازمان تامین اجتماعی احراز شود و اذعان کارفرما به وجود رابطه کارگری و کارفرمایی به تنهایی برای اثبات این رابطه کفایت نمی کند.
- مهلت اعتراض به آراء هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری در دیواناشخاص داخل کشور سه ماه و اشخاص خارج از کشور شش ماه فرصت اعتراض و شکایات به آراء و تصمیمات قطعی هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری در دیوان عدالت اداری را دارند.
- شرط صدور مجوز ساختمانی توسط شهرداری و رسیدگی به تخلفات ساختمانی توسط کمیسیون ماده 100شهرداری و کمیسیون ماده 100 هنگامی می توانند به صدور مجوز ساختمانی یا رسیدگی به تخلفات ساختمانی صورت گرفته مبادرت نمایند که اولا احراز نمایند که ملک موردنظر در حریم یا محدوده شهر واقع شده و در محدوده طرح هادی روستایی قرار ندارد و ثانیا قدمت بنای مورد اختلاف نیز تعیین شود. عنوان: حدود صلاحیت کمیسیون ماده 100 شهرداری در رسیدگی به تخلفات ساختمانی پیام: کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری تنها صلاحیت رسیدگی به تخلفاتی را دارد که: 1) تخلف همزمان یا بعد از ورود ملک به حریم شهر واقع شده و ملک موردنظر در محدوده طرح هادی روستایی قرار ندارد. 2) تخلف همزمان یا بعد از ورود ملک به محدوده شهر واقع شود. 3) تخلف قبل از ورود ملک به محدوده یا حریم شهر واقع شده و در محدوده یا حریم روستا نیز نبوده باشد.
- ماهیت قرار دستور موقتدستور موقت نوعی از رسیدگی است که به جهت رعایت سرعت در رسیدگی و عدم ورود در ماهیت شکایت و حذف تشریفات، نوعی اقدام احتیاطی بوده، لذا بدون ملاحظه دفاعیات و ادله طرف شکایت انجام صرفا در موارد خاصی انجام می شود.
- شخصیت حقوقی هیات های رسیدگی به تخلفات اداریبا توجه به اینکه هیات رسیدگی به تخلفات اداری دارای شخصیت حقوقی مستقل نبوده و زیر مجموعه سازمان متبوع می باشد، لذا نیازی به طرح مستقل و جداگانه شکایت علیه این هیات وجود ندارد.
- چگونگی احتساب سالهای اسارت به عنوان سابقه خدمت رسمیمدت اسارت برای عموم آزادگان اعم از شاغل و غیر شاغل به عنوان دو سال سابقه خدمت رسمی محسوب و از هر لحاظ محاسبه میگردد. عنوان: چگونگی احتساب سالهای اسارت به عنوان سابقه خدمت رسمی پیام: مدت اسارت برای عموم آزادگان اعم از شاغل و غیر شاغل به عنوان دو سال سابقه خدمت رسمی محسوب و از هر لحاظ محاسبه می گردد. عنوان: مرجع پرداخت حقوق و مزایای ایام اسارت آزادگان شاغل پیام: پرداخت حقوق و مزایای مربوط به ایام اسارت آزادگان شاغل، بر عهده دستگاه اجرایی متبوع ایشان می باشد.
- مهلت اعتراض به تصمیمات مراجع شبه قضایی در دیوان عدالت اداریتصمیمات مراجع شبه قضایی تا ظرف 3 ماه پس از ابلاغ، قابلیت طرح و استماع را در دیوان عدالت اداری دارد.
- شکایت علیه شرکت تعاونی و صلاحیت دیوانشکایت از شرکت تعاونی، از آنجایی که از اشخاص صندوق خصوصی محسوب می شود، قابل بررسی در دیوان عدالت اداری نمی باشد.
- مرخصی مستخدمین مناطق جنگی و محروممستخدمین مناطق جنگی و محروم علاوه بر مرخصی استحقاقی، حق استفاده از یک ماه مرخصی، در ازای هر سال خدمت، با دریافت حقوق و فوق العاده های مربوط را دارند.
- عدم طرح تجدیدنظرخواهی در فرم مخصوص دادخواستتنظیم دادخواست در فرم مخصوص، از شرایط ذاتی و جوهری طرح دعوا در دیوان عدالت اداری است. به طوری که تجدیدنظرخواهی در برگه ی عادی، اصلا شایسته ی ثبت و در نتیجه اصدار اخطار رفع نقص نمی باشد.