آرای قضایی مرتبط با ماده 84
قانون آیین دادرسی مدنی — ۲۳۹ مورد
در موارد زیر خوانده میتواند ضمن پاسخ نسبت به ماهیت دعوا ایراد کند:
1- دادگاه صلاحیت نداشته باشد.
2- دعوا بین همان اشخاص در همان دادگاه یا دادگاه هم عرض دیگری قبلا اقامه شده و تحت رسیدگی باشد و یا اگر همان دعوا نیست دعوایی باشد که با ادعای خواهان ارتباط کامل دارد.
3- خواهان به جهتی از جهات قانونی از قبیل صغر، عدم رشد، جنون یا ممنوعیت از تصرف در اموال در نتیجه حکم ورشکستگی، اهلیت قانونی برای اقامه دعوا نداشته باشد.
4- ادعا متوجه شخص خوانده نباشد.
5- کسی که به عنوان نمایندگی اقامه دعوا کرده از قبیل وکالت یا ولایت یا قیمومت و سمت او محرز نباشد.
6- دعوای طرح شده سابقا بین همان اشخاص یا اشخاصی که اصحاب دعوا قایم مقام آنان هستند، رسیدگی شده نسبت به آن حکم قطعی صادر شده باشد.
7- دعوا بر فرض ثبوت اثر قانونی نداشته باشد از قبیل وقف و هبه بدون قبض.
8- مورد دعوا مشروع نباشد.
9- دعوا جزمی نبوده بلکه ظنی یا احتمالی باشد.
10- خواهان در دعوای مطروحه ذینفع نباشد.
11- دعوا خارج از موعد قانونی اقامه شده باشد.
- (1)- ادعای مالکیت نسبت به مال توقیفی به استناد سند عادی - (2)- عنوان خواسته در ادعای مالکیت نسبت به مال توقیفی به استناد سند عادیچنانچه خواهان، به موجب سند عادی ادعای مالکیت نسبت به مالی را که به عنوان مال محکوم علیه توقیف شده، مطرح کند، به دلیل عدم صلاحیت قضایی اجرا و رییس اداره ثبت، امکان ترتیب اثر دادن به سند وجود ندارد و باید موضوع در دادگاه مطرح شود؛ دعوی مذکور باید با خواسته اثبات مالکیت و احراز اصالت مبایعه نامه استنادی باشد تا در صورت پذیرش، مبنای اقدامات بعدی حقوقی قرار گیرد.
- ضمانت اجرای عدم درج رقم حق الوکاله در وکالتنامه وکیل دادگستریدر صورتی که دادخواست توسط وکیل دادگستری امضا شده باشد و رقم حق الوکاله در وکالتنامه وکیل درج نشده باشد قرار رد دعوی صادر می شود زیراچنین وکالتی قابلیت پذیرش در دادگاه نداشته و سمت وی احراز نمی شود.
- (1)- ضمانت اجرای عدم احراز سمت دادخواست دهنده (2)- طرح دعوی به طرفیت صغیر (3)- ماهیت ایرادات ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنیاگر دادخواست توسط ولی، قیم، وکیل یا نماینده قانونی خواهان تقدیم شود، رونوشت سندی که مثبت سمت دادخواست دهنده است، باید به پیوست دادخواست تسلیم دادگاه شود و چنانچه سمت دادخواست دهنده در هنگام اقامه دعوی (تقدیم دادخواست) محرز نباشد، دادگاه باید قرار رد دعوی صادر کند وموجب صدوراخطار رفع نقص نیست.-تایید شدهطرح دعوی به طرفیت صغیر منطبق با موازین قانونی نیست وچنانچه صغیر دارای قیم باشد، دعوی باید به طرفیت قیم وی اقامه شود.ایرادات موضوع بندهای 3 الی11 از ماده 84 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی از قواعد آمره آیین دادرسی و مربوط به نظم عمومی بوده که حتی بدون طرح آنها از سوی خوانده راسا از سوی دادگاه قابل بررسی است.
- مطالبه وجه سند تجاری توسط وکیل در وصولدر صورتی که در ظهر سند تجاری، وکالت در وصول قید شود؛ وکیل دارنده محسوب نمی شود؛ بنابراین اقامه دعوی مطالبه وجه چک از جانب وی (بعنوان انتقال گیرنده قانونی) فاقد وجاهت است.
- ضمانت اجرای اعتراض به دعوا در خارج از مهلت قانونیدر صورت اعتراض خارج از مهلت به رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری، صدور حکم بطلان دعوی فاقد وجاهت است بلکه مرجع رسیدگی کننده، مکلف به صدور قرار رد دعوی است.
- قلمرو شمول ایراد اعتبار امر مختومه در مورد سرقفلیچنانچه در دعوی تسلیط ید، دادگاه در جهت توجیه صدور حکم تسلیط و ذکر ادله اثباتی، صرفا اشاره ای هم به مسیله سرقفلی نموده و رسیدگی ماهوی مستقلی در این خصوص نکرده باشد، طرح مستقل دعوی اثبات مالکیت سرقفلی صحیح و صدور قرار رد دعوی با استناد به قاعده اعتبار امر مختومه، فاقد وجاهت قانونی است.
- معیار احراز عسر و حرج زوجه در زندگی مشترکعسر و حرج از الگوی یکسان در مورد همه افراد تبعیت نمی کند و منحصر به مصادیق احصایی در قانون نیز نمی باشد؛ بلکه دارای دامنه مصداقی وسیعی است که در آن آستانه تحمل زوجه لحاظ می شود. بنابراین مصادیق آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
- شرط مطالبه اجرت المثل ملکمطالبه اجرت المثل، فرع بر اثبات و احراز مالکیت خواهان است؛ بنابراین در صورت وجود اختلاف میان طرفین درخصوص مالکیت ملک مورد نزاع، دعوی مطالبه اجرت المثل، قابلیت استماع ندارد.
- تاخیر در اعمال حق فسخ (انفساخ قرارداد)تاخیر در تقدیم دادخواست تایید فسخ (انفساخ ) مبایعه نامه، با اصل فوریت اعمال خیارات و اخذ تایید آن از مرجع قضایی در تضاد بوده و حکایت از انصراف فروشنده از شرط فسخ (انفساخ) و صحت و تنفیذ مبایعه نامه دارد.
- تکلیف دادگاه مرجوع الیه پس از نقض رای در دیوانعالی کشوردر صورتی که دیوان عالی کشور قرار صادره از دادگاه تجدیدنظر را نقض نماید و پرونده را جهت رسیدگی ماهوی به همان شعبه ارجاع دهد<؛ دادگاه مرجوع الیه نمی تواند مجددا با همان سبب سابق، قرار رد دعوا صادر نموده و از رسیدگی ماهوی امتناع نماید. عنوان: طرح دعوای طلاق با استناد به وکالتنامه اعطایی جهت طرح دعاوی و مراجعه به دادگاه پیام: درصورتی که زوج به دیگری وکالتی بدهد و در آن به وکیل حق مداخله در جمیع امور مربوط به موکل از جمله حق مراجعه به تمامی مراجع ذیصلاح قضایی و اقامه دعوی علیه اشخاص حقیقی و حقوقی داده شود؛ این حق، طرح دعوی طلاق را نیز شامل می شود و تفسیر این وکالت به وکالت مطلق و محدود ساختن اختیارات وکیل به اداره کردن اموال موکل با مندرجات وکالتنامه مغایرت دارد.
- بقاء شرط با وجود انحلال قراردادچنانچه تحقق شرط مندرج در قرارداد(تعیین خسارت در صورت فسخ قرارداد) ناظر به بعد از انحلال آن باشد، با توجه به استقلال شرط از قرارداد موضوع آن، با انحلال عقد، شرط ضمن آن واجد اثر است.
- اعتبار امر مختومه در دعوای ابطال جزیی صورتجلسهاگر به دعوای ابطال کل صورتجلسه سازش رسیدگی شده باشد؛ اقامه دعوا مبنی بر ابطال جزیی صورتجلسه با ایراد اعتبار امر مختوم روبرو نخواهد بود زیرا در دو دعوا وحدت موضوع مصداق ندارد. -تایید شده
- خوانده دعوی مطالبه بهای اراضی تصرف شده توسط شهرداریچنانچه شهرداری مرکزی مستقلا طرف دعوی باشد و محکوم به پرداخت قیمت روز اراضی واقع شده در طرح، گردد؛ موجبی برای محکومیت شهرداری منطقه در خصوص موضوع موصوف وجود ندارد و مسولیت تضامنی منتفی است.
- تکلیف دادگاه در صورت عدم احراز سمت خواهاناخطار رفع نقص در خصوص سمت خواهان، زمانی صادر می شود که ایشان هیچ دلیلی بر سمت خود، پیوست دادخواست نکرده باشد، اما چنانچه خواهان دلایلی بر سمت خود ارایه کرده ولی حدود اختیارات و سمت وی برابر قانون برای دادگاه احراز نشده باشد، مرجع رسیدگی قرار رد دعوی صادر می کند و صدور اخطار رفع نقص فاقد مبنای قانونی است.
- خواهان دعوی قلع و قمع مستحدثات و رفع مزاحمت در ساختمانمدیر ساختمان در طرح دعوی قلع و قمع مستحدثات و رفع مزاحمت به طرفیت یکی از ساکنان که اقدام به تغییر نمای ساختمان کرده است، ذینفع محسوب نمی شود.
- اعتراض ثالث نسبت به رای مخل به منافع ملکچنانچه شخص ثالث مدع باشد رای صادره مخل حقوق وی بر ملک است، باید بر اساس اعتراض ثالث موضوع قانون آیین دادرسی مدنی، نسبت به رای صادره اعتراض نماید و طرح اعتراض ثالث اجرایی (که صرفا ناظر به مال توقیف شده است)، با صدور قرار عدم استماع دعوی مواجه می شود.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه نسبت به دین تعیینی توسط کارشناساگر میزان طلب در زمان اقامه دعوا به طور دقیق مشخص نباشد و در طول دادرسی حسب نظر کارشناس تعیین شود؛ خسارات تاخیر تادیه به دین مذکور تعلق نمی گیرد.
- اعلام فسخ بیع با استناد به چند خیاردر دعوی فسخ عقد، با استناد به اعمال چند خیار، که اعمال هرکدام موجب می شود نوبت به دیگری نرسد، قابل استماع نیست. زیرا استناد به اعمال چند خیار، دلیل بر فقدان اطمینان خواهان بر وقوع فسخ بیع بوده و در این صورت، دعوی احتمالی است و از جزمیت لازم جهت رسیدگی برخوردار نیست.
- (1)- مرجع صالح رسیدگی به دعوی موت فرضی (2)- نوع صلاحیت دادگاه خانواده نسبت به دادگاه حقوقیرسیدگی به دعوی صدورحکم موت فرضی در صلاحیت دادگاه خانواده است. صلاحیت دادگاه خانواده نسبت به دادگاه عمومی حقوقی صلاحیت ذاتی نیست؛ زیرا هر دو از صنف محاکم عمومی حقوقی هستند.
- آثار قرارداد نسبت به قایم مقامقایم مقامی مربوط به آثار آتی قرارداد بوده و قابل تسری به سابق نیست و همچنین اصل نسبی بودن قراردادها اقتضا دارد که متعاملین ملزم به اجرای تعهد شوند نه قایم مقام آن ها.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوی اصلاح مشخصات سجلی مندرج در سند زراعیرسیدگی به دعوی اصلاح مشخصات سجلی مندرج در سند زراعی به لحاظ وقوع اشتباه در تنظیم سند اصلاحات ارضی، در صلاحیت شورای اصلاحات ارضی بوده و از صلاحیت محاکم دادگستری خارج است .
- مطالبه ی مهریه از جانب زوجه محجوردعوی مطالبه مهریه از جانب زوجه ای که حکم حجر وی صادر شده، قابل رسیدگی نیست. زیرا هرچند که بر اساس سند نکاح، استحقاق زوجه نسبت به مهریه محرز باشد، با نظر به فقدان اهلیت وی در زمان تقدیم دادخواست، قرار رد دعوی صادر می شود.
- اثر تمدید زمان انجام تعهد بر سایر تعهدات قراردادیتمدید و تجدید زمان انجام تعهد(حضور در دفترخانه) تبدیل تعهد محسوب نمی شود؛ زیرا با امضای قرارداد، طرفین تعهدات مختلفی را به نفع یکدیگر قبول کرده اند و یکی از آنها زمان حضور در دفترخانه است که با تمدید زمان آن، بقیه تعهدات همچنان باقی می ماند.
- اعتبار صورتجلسه هیات مدیره پس از انقضا ماموریت مدیراندر مدت انقضاء ماموریت مدیران صرفا مسیول امور شرکت و اداره آن هستند و در مدت مذکور حق تغییر در ترکیب هیات مدیره را ندارند؛ بنابراین صورتجلسه هیات مدیره مبنی بر تغییر مدیر عامل جدید و رییس هیات مدیره در فرض مذکور ابطال می شود.
- ایراد عدم تصریح اختیارات نمایندهدرصورتی که نماینده حقوقی شرکت، تنها اختیار ثبت دادخواست را داشته باشد، این اختیار، شامل تقدیم دادخواست نمی شود.