آرای قضایی مرتبط با ماده 371
قانون آیین دادرسی مدنی — ۲۴۱ مورد
در موارد زیر حکم یا قرار نقض میگردد:
1- دادگاه صادرکننده رای، صلاحیت ذاتی برای رسیدگی به موضوع را نداشته باشد و در مورد عدم رعایت صلاحیت محلی، وقتی که نسبت به آن ایراد شده باشد.
2- رای صادره خلاف موازین شرعی و مقررات قانونی شناخته شود.
3- عدم رعایت اصول دادرسی و قواعد امره و حقوق اصحاب دعوا در صورتی که به درجهای از اهمیت باشد که رای را از اعتبار قانونی بیندازد.
4- آرای مغایر با یکدیگر، بدون سبب قانونی در یک موضوع و بین همان اصحاب دعوا صادر شده باشد.
5- تحقیقات انجام شده ناقص بوده و یا به دلایل و مدافعات طرفین توجه نشده باشد.
- رابطه اجرت المثل و نحلهبا توجه به عدم نسخ بند ب تبصره 6 قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق، تعیین نحله در مرحله بعد از اجرت المثل قرار دارد؛ بنابراین دادگاه مکلف است نسبت به تعیین اجرت المثل اقدام و در صورت عدم امکان تعیین آن باید نسبت به تعیین نحله اظهارنظر کند.
- استناد به عسر و حرج قبل از شروع زندگی مشترکدر صورت گذشت مدت زمان کوتاهی از وقوع عقد نکاح تا زمان وقوع اختلاف و عدم زندگی مشترک زوجین، عسر و حرج زوجه قابل احراز نیست.
- اعتبار واگذاری حضانت فرزند در برابر بذل مهریهبذل مهریه از سوی زوجه در قبال حق حضانت باطل است، زیرا در صورت تحقق شرط و بذل، زوج حق حضانت خود را با مهریه معاوضه می کند؛ درحالی که حق حضانت از حقوقی است که قابل نقل و انتقال و قابل اسقاط و قابل معاوضه با مال نیست.
- اثر انتقال اموال در طول دادرسی بر شرط تنصیف داراییدر اعمال شرط تنصیف دارایی زندگی مشترک، چنانچه زوج پس از تاریخ ثبت دادخواست بدوی، نسبت به بعضی از اموال خود معاملاتی منعقد کند، این امر موجب اسقاط حق زوجه نسبت به آن اموال نمیشود.
- زمان تکلیف زوج به انفاقتحقق تخلف زوج از تعهد به پرداخت نفقه زوجه، منوط به آغاز زندگی مشترک نیست، زیرا به محض وقوع عقد دایم تکلیف به انفاق نیز برای زوج آغاز می شود.
- تلقی فورس ماژور بهعنوان شرط بناییافزایش قیمت ها به گونه ای که موجب فورس ماژور شود با توجه به قاعده لاضرر یک شرط بنایی محسوب و موجب معافیت فرد از مسیولیت می گردد.
- حکم عده یایسه و نحله در مذهب حنفیدر مذهب حنفی زن یایسه هم باید عده نگه دارد و نحله نیز به زوجه تعلق نمی گیرد.
- درخواست طلاق زوجه بهدلیل محکومیت کیفری زوجصرف محکومیت زوج به اخلال در نظم عمومی دانشگاه محل تحصیل زوجه موجب تحقق عسر و حرج زوجه نمی شود زیرا اخلال در نظم عمومی دانشگاه با اخلال در نظم خانواده دو مقوله متفاوت از همدیگر است.
- مرجع صالح رسیدگی به تخلفات ناشی از ساختوساز نیروهای مسلحکمیسیون ماده 100 قانون شهرداری ها صلاحیت رسیدگی به تخلفات ناشی از ساخت وساز نیروهای مسلح را دارد و دستورالعمل ستاد کل نیروهای مسلح نمی تواند این صلاحیت را از کمیسیون یادشده سلب کند.
- مطالبه خسارت تاخیر در استرداد ثمنچنانچه معامله فسخ شود و ثمن نقدی به موقع مسترد نشود مشمول خسارت تاخیر تادیه می شود.
- درخواست طلاق به جهت ترک انفاق در دوران اعمال حق حبسدر صورت استفاده زن از حق حبس به دلیل عدم تادیه مهریه، چنانچه شوهر نفقه را به مدت شش ماه نپردازد زن نمی تواند به استناد شرط عدم پرداخت نفقه به مدت شش ماه که در نکاح نامه ها قید می شود، از حق طلاق استفاده کند.
- حکم به پرداخت دیه کامل و صدمات غیرمسریچنانچه خوانده به جهت مجهول المکان بودن، از طریق آگهی در روزنامه به دادرسی فراخوانده شده باشد، با صدور حکم غیابی صلاحیت دادگاه تثبیت می شود و واخواه نمی تواند ایراد عدم صلاحیت مطرح کند. بعلاوه دادگاه نیز نمی تواند به صلاحیت دادگاه دیگری اظهارنظر کند.
- جرح شهود به دلیل نسبت فامیلیصرف نسبت فامیلی میان شاهد و طرف دعوا از موارد جرح شهود محسوب نمی شود.
- شرایط شهادت شهودهنگامی که شهادت شهود در خصوص عسر و حرج زوجه در زندگی مشترک کلی بوده و ناظر بر جزییات نیست و منشاء آن نامشخص باشد ارزش دلایل اثباتی دعوا را ندارد.
- اثر قرار منع تعقیب بر مسیولیت مدنیصدور قرار منع تعقیب و رفع مسیولیت کیفری موجب سلب مسیولیت مدنی نیست.
- شرط تحقق عسر و حرج به جهت ضرب و جرح توسط زوجملاک تحقق ضرب و شتم یا سوءرفتاری که عرفا برای زوجه قابل تحمل نباشد به تشخیص جامعه محل زندگی زوجین محول شده است.
- خوانده دعوای مطالبه چک صادره توسط شرکتدر صورتی که چک مربوط به شرکت باشد، باید خود شرکت، خوانده قرار گیرد و دعوی متوجه صاحبان امضاء نخواهد بود.
- شرط بطلان معامله به قصد فرار از دینبه صرف اثبات این که معامله به قصد فرار از دین بوده، معامله باطل نیست؛ بلکه باید اثبات شود که معامله صوری هم بوده است.
- دادگاه صالح در دعوی اجرای لعاندعوی اجرای تشریفات لعان به منظور نفی انتساب فرزند، از فروع مسایل مربوط به نسب بوده و رسیدگی به آن در صلاحیت محاکم خانواده است. عنوان: وضعیت حقوقی دعوی اجرای تشریفات لعان پیام: طرح دعوی به خواسته ی اجرای لعان به منظور نفی ولد، صحیح و قابل استماع است و سکوت قانون در مورد کیفیت انجام لعان و تشریفات آن، مانع از رسیدگی به این دعوی نیست.
- فرجامخواهی تبعیفرجام خواهی تبعی در جایی که حکم تماما به نفع فرجام خوانده اصلی صادر شده است، قابلیت تحقق ندارد.
- حدود الزام آرای وحدت رویه دیوان عدالت اداری برای محاکمآرای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان عدالت و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازم الاتباع است ولی برای محاکم دادگستری لزوم اتباع ندارد.
- تمایز صلاحیت دادگاه اصل 49 و دادگاه حقوقیوجه تمایز دادگاه های اصل 49 قانون اساسی با محاکم عمومی حقوقی دادگستری در این است که: هرگاه اصل مشروعیت اموال و املاک مورد تردید یا تعرض قرار گیرد یا به اصل حکم مصادره تعرض شود موضوع در محاکم اصل 49 قانون اساسی رسیدگی می گردد؛ لکن هرگاه متعاقب صدور حکم مصادره اموال، اشخاصی مدعی مالکیت آن اموال بشوند، رسیدگی به این امر در صلاحیت محاکم عمومی حقوقی دادگستری است.
- دادگاه صالح در حالت تعدد خواندگانهرگاه یک ادعا راجع به خواندگان متعدد باشد که در حوزه های قضایی مختلف اقامت دارند خواهان می تواند به هریک از دادگاه های حوزه های یادشده مراجعه نماید اعم از آن که اشخاص خوانده حقیقی و یا حقوقی و یا مشترک از اشخاص حقیقی یا حقوقی باشند.
- شرط تحقق حق فسخ نکاح به جهت جنونمبنای حق فسخ نکاح، جلوگیری از ورود ضرر است، بنابراین شرط تحقق حق فسخ به جهت جنون هر یک از زوجین، استقرار جنون است و اگر چنانچه در زمان اعمال حق فسخ یا قبل از آن جنون مرتفع شده باشد حق فسخی در بین نخواهد بود.
- واگذاری مال به دیگری بدون تعیین ماهیت آنواگذاری مال به دیگری بدون تعیین ماهیت آن، نمی تواند صرفا حمل بر هبه تلقی شود تا بتوان از آن قابلیت رجوع را استخراج نمود